Dr. Az Hakeem op Gender: A Wider Lens
Dr. Az Hakeem is consulent-psychiater en psychotherapeut met meer dan twintig jaar klinische ervaring met genderdysforie. Hij werkte aan de Tavistock & Portman Clinics en zette tussen 2000 en 2012 binnen de NHS de enige groepspsychotherapie voor volwassenen met genderdysforie op. Hij is Fellow van The Royal College of Psychiatrists, Professional Patron van LGB Alliance en lid van het Clinical Advisory Network on Sex and Gender (CAN-SG). Auteur van TRANS: Exploring Gender Identity and Gender Dysphoria (2018) en DETRANS: When Transition is not the Solution (2023).
Aflevering 64 — Pioneers Series: Psychotherapy Pre- and Post-Transition
Hakeem beschrijft zijn groepswerk uit 2000–2012, waarin hij pre-transitie patiënten (vaak gender-euphoor) en post-transitie patiënten (met spijt of klinische klachten) in één therapiegroep samenbracht. De ontmoeting tussen beide groepen relativeerde de zekerheden van pre-transitie patiënten radicaal. In de aflevering plaatst hij rapid-onset gender dysphoria (ROGD) binnen zijn klinisch kader en presenteert hij zichzelf als "gender critical psychiatrist" die exploratieve psychotherapie hanteert in plaats van automatische affirmatie.
Aflevering 193 — Frauds, Fetishes, and Frameworks
In deze tweede verschijning, opgenomen na publicatie van DETRANS, presenteert Hakeem zijn vier-categorieën-model: binnen de groep mensen die zich "trans" noemen onderscheidt hij vier psychologisch en sociologisch onderscheiden subgroepen, elk met een eigen klinisch beeld en eigen prognose. Onderwerpen: de "overvalued idea" als beter passend kader dan psychose of identiteit, parallellen met anorexia, en concrete adviezen aan ouders om vragend in plaats van confronterend met hun kind te praten.
Citaten
"Not one [patient] could say what it was to be a woman or vice versa a man. They would just talk about stereotypic behaviors."
— Az Hakeem, aflevering 193 (15 november 2024)
"At one stage I thought the transsexual mindset was one of delusion and therefore psychosis. I then revised this to realize that, as with anorexia, it is an 'over-valued idea' which is relentlessly pursued by the individual."
— Az Hakeem, aflevering 193
"It's a bit like an anorexic going and getting an Ozempic… you wouldn't give an anorexic Ozempic even if they really wanted it."
— Az Hakeem, aflevering 193
Klinische lijn
- Genderdysforie hanteren als "overvalued idea", niet als identiteit en niet als psychose.
- Psychotherapie als eerste interventie, niet hormonen.
- Onderscheid in subgroepen: onder de paraplu "trans" zitten klinisch zeer verschillende casuïstieken.
- Ouders: nieuwsgierig vragen, niet confronteren — affirmatie noch oppositie levert klinische beweging op.
Boeken
- TRANS: Exploring Gender Identity and Gender Dysphoria (Independent Thinking Press, 2018)
- DETRANS: When Transition is not the Solution (Independent Thinking Press, 2023)