Amerikaanse plastisch chirurgen: bewijs voor genderchirurgie bij minderjarigen is 'laag van kwaliteit'

Op 3 februari 2026 publiceerde de American Society of Plastic Surgeons (ASPS) — met ruim 11.000 leden de grootste beroepsvereniging van plastisch chirurgen in de Verenigde Staten en goed voor meer dan negentig procent van het vakgebied in de VS en Canada — een officieel positiestatement over gender-gerelateerde chirurgie bij kinderen en adolescenten. De conclusie is ondubbelzinnig: chirurgische ingrepen aan gezicht, borst en genitaliën in het kader van genderdysforie zouden moeten wachten tot de patiënt minstens negentien jaar oud is. Als reden geeft de vereniging op dat de wetenschappelijke onderbouwing voor een gunstige balans tussen risico en baat bij adolescenten ontbreekt.

Wat het statement precies zegt

De ASPS karakteriseert de onderliggende evidence-base letterlijk als "low quality, low certainty" — laag van kwaliteit en laag van zekerheid. Het statement maakt daarbij geen onderscheid naar type ingreep: gezichtschirurgie (FFS), borstchirurgie en genitale chirurgie vallen alle onder hetzelfde advies. Volgens de vereniging tonen systematische reviews en herbeoordelingen van het bewijs "beperkingen in studiekwaliteit, consistentie en follow-up, naast opkomend bewijs voor behandelcomplicaties". Voormalig ASPS-voorzitter Scot Bradley Glasberg noemde het besluit tegenover STAT News "een evolutie van onze positie": "We vonden het tijd om ons standpunt wat steviger te onderbouwen." Het statement benadrukt bovendien dat het bestaan van patiëntautonomie een arts niet verplicht om een ingreep uit te voeren wanneer een gunstig risico-batenprofiel ontbreekt — juist bij adolescenten, zo stelt de vereniging.

Een breuk met de rest van het medische veld

Wat deze uitspraak extra gewicht geeft, is dat de ASPS zich er nadrukkelijk niet bij aansluit bij de behandelrichtlijnen van andere grote Amerikaanse beroepsgroepen. Het tijdschrift City Journal beschrijft hoe het statement "rechtstreeks andere medische verenigingen uitdaagt, waaronder de American Academy of Pediatrics, de Endocrine Society en de American Psychiatric Association", die hormonale behandelingen bij kinderen en tieners wél hebben onderschreven. Waar veel affirmatieve richtlijnen — inclusief de Nederlandse Kwaliteitsstandaard genderzorg — uitgaan van een breed gedragen medische consensus, laat de ASPS zien dat die consensus op het niveau van de beroepsgroepen zelf inmiddels ontbreekt.

Verdeelde reacties

De reacties liepen sterk uiteen. William Malone van de Society for Evidence-Based Gender Medicine noemde het statement tegenover STAT News "een watershed moment in de Amerikaanse geneeskunde". Vanuit de Amerikaanse regering kwam eveneens steun: minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy Jr. en zijn plaatsvervanger Jim O'Neill prezen het standpunt. Aan de andere kant bleef de American Academy of Pediatrics — de invloedrijke Amerikaanse kinderartsenvereniging — bij haar eigen richtlijn en verzette zich herhaaldelijk tegen verdere beperkingen op gender-bevestigende zorg voor minderjarigen. Die tegenstelling illustreert vooral dat wat vaak als "de medische consensus" wordt gepresenteerd, in de praktijk een terrein van onderling verdeelde beroepsgroepen is.

Waarom dit voor Nederlandse zorgverleners relevant is

Nederlandse genderteams verwijzen voor de onderbouwing van chirurgische ingrepen doorgaans naar internationale richtlijnen zoals de WPATH Standards of Care, waarvan een onafhankelijke toetsing al vaststelde dat de SOC8 niet aan basisnormen voor medische richtlijnen voldoet. Het ASPS-statement voegt daar een concreet gegeven aan toe: ook chirurgen zelf, in een van de grootste beroepsverenigingen op dit vakgebied, komen tot de conclusie dat het bewijs voor chirurgische ingrepen bij minderjarigen tekortschiet. Dat sluit aan bij een breder patroon waarbij ook rond het Nederlandse Gezondheidsraad-advies vragen zijn gerezen over de onafhankelijkheid van de betrokken experts. Voor de langetermijnrisico's van chirurgische ingrepen zelf — los van de leeftijdsgrens — biedt het complicatieoverzicht per ingreep op Genderrisico.nl een gestructureerd vertrekpunt. Voor Nederlandse zorgverleners is de kernboodschap dat het beroep op "internationale consensus" bij elke individuele richtlijn opnieuw geverifieerd moet worden, in plaats van als vaststaand gegeven te worden overgenomen.

Bronnen

American Society of Plastic Surgeons, "Position Statement on Gender Surgery in Children and Adolescents" (3 februari 2026) — officieel PDF-document.
K. Cueto, "Plastic surgeons society says gender-affirming surgeries not for minors", STAT News, 3 februari 2026 — artikel.
NPR, "Trump administration lauds plastic surgeons' statement on trans surgery for minors", 8 februari 2026 — artikel.
City Journal, "It's Official: No Consensus Among Medical Groups on 'Gender-Affirming Care' for Minors" — artikel.